Ο ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ ΟΔΗΓΟΣ ΜΑΣ

Πρόληψη δαγκωμάτων

Μαθαίνουμε να δίνουμε χώρο, να παρατηρούμε και να ζητάμε βοήθεια.

Πρωτότυπο εκπαιδευτικό κείμενο του Μουσείου του Σκύλου για την τάξη και την οικογένεια. Η ευθύνη της ασφαλούς συνύπαρξης ανήκει στους ενηλίκους. Κανένας κανόνας δεν εγγυάται ότι ένας σκύλος δεν θα δαγκώσει.

Σταμάτα – Γύρνα – Ρώτησε

Το σύνθημα είναι υπενθύμιση ασφαλούς συμπεριφοράς. Δεν είναι τεχνική αντιμετώπισης επίθεσης.

Σταμάτα

Κράτα απόσταση. Μην τρέχεις προς τον σκύλο και μην απλώνεις το χέρι στο πρόσωπό του.

Γύρνα λίγο στο πλάι

Κράτα ήρεμο σώμα και χέρια κοντά σου. Μην τον κοιτάζεις επίμονα στα μάτια. Δεν σημαίνει «του γυρίζω την πλάτη και τρέχω».

Ρώτησε τον ενήλικο

Ζήτησε βοήθεια από τον ενήλικο που σε συνοδεύει. Η άδεια του κηδεμόνα δεν αρκεί όταν ο σκύλος απομακρύνεται ή δείχνει δυσφορία. Μπορούμε πάντα να επιλέξουμε να μην τον αγγίξουμε.

Πότε τον αφήνουμε ήσυχο

Όταν τρώει, κοιμάται, ξεκουράζεται, κρατά παιχνίδι ή φροντίζει κουτάβια.
Όταν κρύβεται, απομακρύνεται, είναι τραυματισμένος ή δεν μπορεί να φύγει.
Όταν είναι άγνωστος ή βρίσκεται πίσω από περίφραξη. Δεν βάζουμε χέρια ανάμεσα στα κάγκελα.

Δεν αγκαλιάζουμε σφιχτά, δεν τραβάμε αυτιά ή ουρά και δεν πλησιάζουμε το πρόσωπό μας στο δικό του. Δεν παίρνουμε τροφή ή αντικείμενα από το στόμα του.

Παρατηρούμε ολόκληρη την κατάσταση

Πάγωμα του σώματος, ένταση, απομάκρυνση, γρύλισμα ή επίδειξη δοντιών είναι λόγοι να σταματήσουμε την επαφή και να δώσουμε χώρο. Το κούνημα της ουράς μόνο του δεν σημαίνει ότι μπορούμε να πλησιάσουμε. Δεν δοκιμάζουμε «αν θα το ανεχτεί».

Αν ένας άγνωστος σκύλος πλησιάσει

Μείνε ήρεμος και ακίνητος, με το σώμα ελαφρά στο πλάι. Μην τρέξεις, μην ουρλιάξεις και μην απλώσεις χέρια. Όταν υπάρχει ασφαλής δυνατότητα, απομακρύνσου αργά. Ζήτησε βοήθεια ενηλίκου. Δεν πιάνουμε δύο σκύλους που μαλώνουν.

Η πρόληψη είναι ευθύνη των ενηλίκων

Επιβλέπουμε ενεργά κάθε επαφή παιδιού και σκύλου, ακόμη και του οικογενειακού. Αν δεν μπορούμε να προσέχουμε, τους χωρίζουμε με ασφαλές εμπόδιο.
Εξασφαλίζουμε ήσυχο χώρο ανάπαυσης όπου το παιδί δεν ακολουθεί τον σκύλο.
Σταματάμε την επαφή στην πρώτη δυσφορία. Δεν τιμωρούμε το γρύλισμα και δεν επιβάλλουμε χάδια ή αγκαλιές.
Ξαφνική αλλαγή συμπεριφοράς χρειάζεται κτηνιατρική αξιολόγηση, μεταξύ άλλων για πόνο. Ζητάμε εξατομικευμένη βοήθεια για επαναλαμβανόμενες απειλητικές αντιδράσεις.

Αν συμβεί δάγκωμα

Το παιδί ενημερώνει αμέσως ενήλικο. Δεν φταίει που χρειάζεται βοήθεια.

Ο ενήλικος φροντίζει πρώτα για ασφαλή απόσταση από το ζώο, χωρίς καταδίωξη ή τιμωρία.
Αν έχει ανοίξει το δέρμα, πλένει το τραύμα με σαπούνι και νερό, το καλύπτει με καθαρό επίθεμα και ζητά άμεσα ιατρική συμβουλή.
Σε βαθύ ή μεγάλο τραύμα, ή αιμορραγία που δεν σταματά με σταθερή πίεση καθαρού υφάσματος, χρειάζεται επείγουσα ιατρική βοήθεια.

Ο επαγγελματίας υγείας αξιολογεί το τραύμα και την ανάγκη προστασίας από λοιμώξεις, τέτανο ή λύσσα. Ο οδηγός δεν αντικαθιστά ιατρική εξέταση.

Μικρό εργαστήριο για την τάξη · 15 λεπτά

Στόχος: κάθε ομάδα επιλέγει ασφαλή ενέργεια σε τρία περιστατικά και αιτιολογεί τουλάχιστον δύο επιλογές. Χρησιμοποιούμε κάρτες ή φανταστικά σενάρια, χωρίς ζωντανό ζώο.

3΄ — Παρατηρώ: τι κάνει ο σκύλος και πόσο χώρο έχει;
7΄ — Αποφασίζω: διαβάζουμε τα παρακάτω περιστατικά και συζητάμε πριν ανοίξουμε τις απαντήσεις.
5΄ — Δημιουργώ: γράφουμε ή ζωγραφίζουμε έναν κανόνα για την τάξη και την οικογένεια.

Ο σκύλος κοιμάται και θέλω να τον χαϊδέψω.

Απάντηση: τον αφήνω να ξεκουραστεί. Δεν τον ξυπνώ για επαφή. Αν είπα «τον αγγίζω απαλά»: ακόμη και ήπιο άγγιγμα μπορεί να τον ξαφνιάσει.

Ο κηδεμόνας λέει «είναι φιλικός», αλλά ο σκύλος απομακρύνεται.

Απάντηση: δεν τον ακολουθώ και δεν επιμένω. Αν είπα «έχω άδεια»: η άδεια του ανθρώπου δεν ακυρώνει την ανάγκη του σκύλου για απόσταση.

Ένας άγνωστος σκύλος πλησιάζει την ομάδα μας.

Απάντηση: σταματάμε ήρεμα, δεν τρέχουμε και ζητάμε βοήθεια ενηλίκου. Αν είπα «τρέχουμε μακριά»: η απότομη κίνηση μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο.

Προσαρμογή ανά βαθμίδα

Νηπιαγωγείο: ο εκπαιδευτικός διαβάζει· τα παιδιά δείχνουν ή ζωγραφίζουν ασφαλή απόσταση.
Δημοτικό: οι ομάδες συμπληρώνουν «Σταματώ επειδή…» και «Ζητώ βοήθεια από…».
Γυμνάσιο: ξεχωρίζουν παρατήρηση από υπόθεση και αιτιολογούν τις επιλογές.
Λύκειο: σχεδιάζουν σχέδιο πρόληψης με ευθύνες ενηλίκων και συζητούν τα όρια μιας απλής αφίσας κανόνων.

Φύλλο ομάδας — χωρίς ονόματα

Το στοιχείο που παρατηρήσαμε: __________________________

Η ασφαλής επιλογή και ο λόγος της: ______________________

Ο δικός μας κανόνας: __________________________________

Εκπαιδευτικός: □ χρειάζεται στήριξη □ αιτιολογεί με βοήθεια □ αιτιολογεί αυτόνομα

Συνέχισε στη διαδραστική δραστηριότητα «Σταμάτα – Γύρνα – Ρώτησε»

Πηγές και περαιτέρω ανάγνωση

Δείτε τις πηγές και την προέλευση του οδηγού

Ο οδηγός και οι δραστηριότητες αποτελούν εκπαιδευτική σύνθεση του Μουσείου του Σκύλου. Οι σύνδεσμοι προσφέρονται για τεκμηρίωση και περαιτέρω ανάγνωση· δεν δηλώνουν έγκριση ή συνεργασία των φορέων με το Μουσείο.